InduBa
Waarom stroom drie keer duurder is dan vorig najaar
stroomprijsEPEXgasprijsbatterijopslagcapaciteitstarief

Waarom stroom drie keer duurder is dan vorig najaar

2026-11-11|Ward Grammen|18 min
Delen:

Tussen 14 oktober en 11 november 2026 kostte stroom op de Belgische groothandelsmarkt gemiddeld 217 euro per megawattuur. In dezelfde vier weken van 2025 was dat 71 euro. In dit artikel leest u waar dat verschil vandaan komt, wat het voor uw factuur betekent en wat een batterij wel en niet kan doen.

Cijfers tot en met 11 november 2026. Gepubliceerd op 11 november 2026, bijgewerkt op 11 november 2026.

Het korte antwoord

  • Gas bepaalt de stroomprijs, en gas is duur. Aardgas kostte dit najaar 2,9 keer zoveel als vorig najaar. Bijna elk uur is een gascentrale nodig, en die bepaalt dan de prijs van alle stroom.
  • België en Frankrijk hadden minder eigen stroom. In België draaiden minder kerncentrales en waaide het minder. Frankrijk voerde maar half zoveel stroom uit als een jaar eerder.
  • Een batterij maakt gas niet goedkoper. Ze laat u wel stroom kopen in de goedkoopste uren en gebruiken in de duurste uren. Dat verschil is dit najaar groter dan vorig jaar.

Wat is de dagmarktprijs?

Stroom wordt elke dag verhandeld op een beurs. Die beurs heet EPEX SPOT. Vroeger heette de Belgische beurs Belpex, en die naam staat nog in veel contracten.

Elke dag rond de middag ligt de prijs voor de volgende dag vast, per kwartier. Dat is de dagmarktprijs. Tot oktober 2025 was er één prijs per uur.

De prijs staat in euro per megawattuur (EUR/MWh). Eén megawattuur is 1.000 kilowattuur (kWh). U deelt dus door tien om cent per kWh te krijgen: 217 EUR/MWh is 21,7 cent per kWh.

Let op: dit is een groothandelsprijs. Het is niet de prijs op uw factuur. Hieronder leest u wat er nog bij komt.

De dagmarktprijs is niet de prijs op uw factuur

Alle prijzen in dit artikel zijn dagmarktprijzen. Dat is de prijs waaraan producenten en leveranciers stroom onder elkaar verhandelen. Het is niet wat u als klant betaalt. Op uw factuur komt er nog heel wat bovenop.

Uw factuur heeft drie grote delen:

  1. De energiekost. Dit is het deel van uw leverancier. Alleen dit deel volgt de markt. Het bestaat uit de prijs per kWh, een vaste vergoeding per jaar en de kosten voor groene stroom en WKK. WKK staat voor warmtekrachtkoppeling.
  2. De nettarieven. Dit betaalt u voor het vervoer van de stroom tot bij u: over het hoogspanningsnet van Elia en het distributienet van Fluvius. Het capaciteitstarief hoort hierbij.
  3. De heffingen. Dit gaat naar de overheid: de energiebijdrage, de bijzondere accijns en de bijdrage voor het Energiefonds.

Op het geheel komt nog btw.

Uw leverancier stuurt u één factuur voor alles. De nettarieven en de heffingen stort hij door. Die zijn bij elke leverancier dezelfde.

Hoe de marktprijs in uw prijs per kWh komt

Dat hangt af van uw contract:

  • Vast contract: uw prijs per kWh ligt vast. U merkt de marktprijs pas bij een nieuw contract.
  • Variabel contract: uw prijs wordt elke maand of elk kwartaal aangepast aan de markt.
  • Dynamisch contract: uw prijs volgt de dagmarktprijs per uur of per kwartier.

De leverancier rekent daarbij met een formule: de marktprijs maal een factor, plus een toeslag. De factor en de toeslag kiest de leverancier zelf. Ze staan in uw contract.

Een voorbeeld. De cijfers zijn verzonnen, de uwe staan in uw contract. Stel: de factor is 1,1 en de toeslag is 1 cent per kWh. Kost stroom op de dagmarkt 20 cent per kWh, dan betaalt u 20 x 1,1 + 1 = 23 cent per kWh voor de energie. Daar komen de nettarieven, de heffingen en de btw nog bij.

Daarom stijgt uw factuur minder sterk dan de marktprijs: de nettarieven en de heffingen stijgen niet mee. Verderop in dit artikel rekenen wij dat voor.

Drie jaar naast elkaar

Wij vergeleken telkens dezelfde 29 dagen in het najaar. Zo vallen de werkdagen en de weekends op dezelfde plaats. De tabel toont de Belgische dagmarktprijs in EUR/MWh.

EUR/MWh202420252026
Gemiddeld, alle uren9971217
Nacht, 0-6 uur7953179
Ochtend, 7-10 uur (werkdag)12093276
Middag, 11-15 uur8459187
Avond, 17-21 uur (werkdag)148104300
Duurste uur363241541
Uren onder 10036660276
Uren boven 25050212

De laatste twee rijen tellen de uren onder 100 en boven 250 EUR/MWh, op 696 uren per periode.

De prijs lag dit najaar 3,1 keer zo hoog als in 2025 en 2,2 keer zo hoog als in 2024. De stijging begon al in de zomer en versnelde in oktober.

Lijngrafiek van de gemiddelde Belgische dagmarktprijs per maand, januari 2024 tot november 2026. De drie vergeleken periodes zijn gemarkeerd: gemiddeld 99 EUR/MWh in 2024, 71 in 2025 en 217 in 2026.
Bron: Energy-Charts (Fraunhofer ISE), dagmarktprijs voor de biedzone België. Berekening: InduBa. Belgische tijd.

Het is niet één duur moment. Elk deel van de dag kost ongeveer drie keer zoveel, ook de nacht.

Staafdiagram van de gemiddelde dagmarktprijs per dagdeel in de drie periodes. In 2026: nacht 179, ochtend 276, middag 187 en avond 300 EUR/MWh. In 2025: 53, 93, 59 en 104. Elk dagdeel is in 2026 ongeveer drie keer zo duur als in 2025.
Bron: Energy-Charts (Fraunhofer ISE). Berekening: InduBa. Belgische tijd. 300 EUR/MWh = 30 cent/kWh.

De vorm van de dag blijft dezelfde: een piek in de ochtend en een hogere piek in de avond. Alleen ligt de hele lijn veel hoger.

Lijngrafiek van de gemiddelde dagmarktprijs per uur van de dag in de drie periodes. In 2026 ligt de hele lijn hoger: het goedkoopste uur kost gemiddeld 172 EUR/MWh en het duurste 293. In 2025 was dat 49 en 107.
Bron: Energy-Charts (Fraunhofer ISE). Berekening: InduBa. Belgische tijd. 250 EUR/MWh = 25 cent/kWh.

Vorig jaar kostte stroom in 602 van de 696 uren minder dan 100 EUR/MWh. Dit jaar was dat nog in 76 uren zo. Uren boven 250 EUR/MWh kwamen vorig jaar niet voor. Dit jaar waren het er 212.

Twee staafdiagrammen. Uren onder 100 EUR/MWh: 366 in 2024, 602 in 2025 en 76 in 2026, telkens op 696 uren. Uren boven 250 EUR/MWh: 5 in 2024, 0 in 2025 en 212 in 2026.
Bron: Energy-Charts (Fraunhofer ISE). Berekening: InduBa.

Waarom gas de prijs bepaalt

De stroommarkt werkt als een veiling. Alle centrales bieden hun stroom aan. De goedkoopste komen eerst aan de beurt: windmolens en zonnepanelen, daarna kerncentrales. Is er dan nog niet genoeg stroom, dan springen gascentrales bij.

De laatste centrale die nodig is, bepaalt de prijs. En die prijs geldt voor alle stroom van dat kwartier, ook voor de stroom van de windmolens. Die volgorde van goedkoop naar duur heet de merit order.

Is er veel wind en zon, dan zijn er weinig gascentrales nodig en zakt de prijs. Dit najaar waren ze bijna altijd nodig. Dus bepaalde gas bijna altijd de prijs.

Vereenvoudigd schema van de merit order in twee situaties. Centrales staan van goedkoop naar duur: eerst wind en zon, dan kernenergie, dan gas. De vraag is zo groot dat ook gascentrales nodig zijn, dus de gascentrale bepaalt de prijs voor alle stroom. Met goedkoop gas is die prijs ongeveer 87 EUR/MWh, met duur gas ongeveer 197 EUR/MWh.
Vereenvoudigd schema. De prijs van de gascentrale is berekend met de gasprijs en de CO2-prijs van elke periode (zie de rekensom). Berekening: InduBa.

Waarom gas nu zo duur is

De gasprijs voor Europa wordt genoteerd op de Nederlandse gasbeurs TTF. In onze periode van 2025 kostte gas daar gemiddeld 31,7 EUR/MWh. In 2026 was dat 91,0 EUR/MWh. Op 30 oktober 2026 stond de prijs op 103,9 EUR/MWh. Volgens S&P Global stond de gasprijs sinds december 2022 niet meer boven 100 EUR/MWh.

Twee staafdiagrammen voor de drie periodes. Gasprijs (TTF): 41,4 EUR/MWh in 2024, 31,7 in 2025 en 91,0 in 2026. Stroomprijs België: 99 in 2024, 71 in 2025 en 217 in 2026. Gas werd 2,9 keer zo duur, stroom 3,1 keer.
Bron gas: ICE Endex (2026) en Investing.com (2024, 2025), dagelijkse slotkoers van het TTF-contract voor de volgende maand. Bron stroom: Energy-Charts (Fraunhofer ISE). Berekening: InduBa.

Twee feiten vallen op.

Er komt minder vloeibaar gas uit Qatar. Vloeibaar gas (LNG) is gas dat per schip wordt aangevoerd. Qatar is een van de grootste uitvoerders. Op 4 maart 2026 meldde het staatsbedrijf QatarEnergy dat het een deel van zijn leveringen niet kon nakomen. Op 18 en 19 maart raakten bij raketaanvallen twee productielijnen in Ras Laffan beschadigd. Volgens QatarEnergy gaat het om ongeveer 17 procent van de uitvoer van het land, en duurt de herstelling drie tot vijf jaar. In het najaar waren leveringen aan een deel van de afnemers nog altijd opgeschort.

De gasvoorraad in Europa is lager. Op 25 oktober 2026 was de Europese gasopslag voor 74,9 procent gevuld. Een jaar eerder was dat 82,8 procent, in 2024 95,2 procent. Het gemiddelde van de laatste vijf jaar op die dag is 89,6 procent.

Lijngrafiek van de vulgraad van de Europese gasopslag van 1 september tot 11 november, voor 2024, 2025 en 2026. Op 25 oktober was de opslag 95,2 procent vol in 2024, 82,8 procent in 2025 en 74,9 procent in 2026.
Bron: GIE AGSI, vulgraad van de gasopslag in de EU. De cijfers van 2026 zijn voorlopig.

CO2-rechten spelen een kleine rol. Een gascentrale moet voor elke ton CO2 een recht kopen. Dat kostte 87,3 euro per ton, tegenover 79,0 euro een jaar eerder.

Waarom België en Frankrijk er nog bovenop komen

Minder kernenergie in België. In het najaar van 2025 draaiden drie reactoren: Doel 2, Doel 4 en Tihange 3. Doel 2 sloot definitief op 30 november 2025. Doel 4 en Tihange 3 lagen in 2026 vanaf april stil voor de werken die hen tien jaar langer laten draaien. Tihange 3 leverde opnieuw stroom vanaf 14 oktober. Doel 4 draaide eerst van 20 tot 24 oktober en definitief vanaf 31 oktober. Gemiddeld leverden de kerncentrales in onze periode 1.356 megawatt, tegenover 2.432 megawatt een jaar eerder.

Minder wind, meer verbruik. De Belgische windmolens leverden gemiddeld 1.755 megawatt, tegenover 2.244. Het verbruik lag hoger: 9.643 megawatt tegenover 9.150.

Gascentrales vulden het gat. Ze leverden gemiddeld 3.162 megawatt. Dat is twee keer zoveel als vorig jaar (1.532).

Frankrijk voerde half zoveel uit. Frankrijk verkoopt normaal veel stroom aan zijn buren, en dat drukt de prijs in de hele regio. Dit najaar leverden de Franse kerncentrales en windmolens minder en was het verbruik hoger. De netto uitvoer zakte van 13.223 naar 6.426 megawatt.

Staafdiagram van de gemiddelde Belgische stroomproductie per bron in de periode van 2025 en van 2026, in megawatt. Kernenergie 2.432 tegenover 1.356, aardgas 1.532 tegenover 3.162, wind 2.244 tegenover 1.755. Frankrijk voerde netto 13.223 megawatt uit in 2025 en 6.426 in 2026.
Bron: Energy-Charts (Fraunhofer ISE), gemiddeld vermogen in elke periode. Berekening: InduBa. De cijfers van 2026 lopen tot 11 november, 6 uur.

Het is dus geen Belgisch probleem. De prijs steeg overal in de regio. De tabel toont de gemiddelde dagmarktprijs in EUR/MWh.

Land20252026Factor
België712173,1
Nederland792162,7
Duitsland832172,6
Frankrijk472084,4

De rekensom: waar de stijging vandaan komt

Een gascentrale zet gas om in stroom. Een moderne centrale haalt uit 1 MWh gas ongeveer 0,55 MWh stroom. Voor 1 MWh stroom heeft ze dus bijna 2 MWh gas nodig, plus CO2-rechten.

Met die vuistregel kostte stroom uit gas ongeveer 87 EUR/MWh in het najaar van 2025 en ongeveer 197 EUR/MWh in 2026.

De Belgische prijs steeg met 146 EUR/MWh. Dat valt uiteen in drie delen:

  • Duurder gas: ongeveer 108 EUR/MWh (74 procent). Dit is het directe gevolg van de hogere gasprijs.
  • Duurdere CO2-rechten: ongeveer 3 EUR/MWh (2 procent).
  • De rest: ongeveer 35 EUR/MWh (24 procent). Vorig jaar was stroom vaak goedkoper dan stroom uit gas, omdat wind, kernenergie en invoer volstonden. Dit jaar was gas bijna altijd nodig, en op piekmomenten ook duurdere centrales.
Watervalgrafiek van de stijging van de gemiddelde stroomprijs. Van 71 EUR/MWh in 2025 naar 217 in 2026: plus 108 door duurder gas, plus 3 door duurdere CO2-rechten en plus 35 door de rest, vooral dat gas veel vaker de prijs bepaalt.
Vereenvoudigd model: rendement van de gascentrale 55 procent, 0,202 ton CO2 per MWh gas. Bronnen: ICE Endex en Investing.com (gas), EEX (CO2-veilingen), Energy-Charts (stroom). Berekening: InduBa.

Dit is een vereenvoudigd model. Het toont de grootteorde, niet de exacte bijdrage van elk onderdeel.

Wat betekent dit voor uw factuur?

Alleen de energiekost volgt de markt. De nettarieven en de heffingen veranderen niet mee.

Een voorbeeld met een vast deel van 70 EUR/MWh voor nettarieven en heffingen. Dat bedrag is een illustratie, uw eigen bedrag kan anders zijn. Vorig najaar kwam u dan op 71 + 70 = 141 EUR/MWh. Dit najaar op 217 + 70 = 287 EUR/MWh. De stroom zelf is 3,1 keer zo duur, de totale prijs ongeveer 2,0 keer.

Wat u echt betaalt, hangt af van uw contract en van de uren waarop u verbruikt. Een bedrijf dat vooral 's avonds stroom afneemt, betaalt meer dan het gemiddelde.

Hoe een batterij helpt

Een batterij verandert de gasprijs niet. Ze verschuift wel het moment waarop u stroom van het net afneemt. Ze doet drie dingen:

  • Kopen wanneer het goedkoop is. De batterij laadt in de goedkoopste uren en levert in de duurste uren. Dit werkt alleen met een dynamisch contract.
  • Uw piek verlagen. In Vlaanderen betaalt u nettarieven op uw maandpiek: het hoogste gemiddelde vermogen dat u in één kwartier afneemt. Voor gezinnen en kleine bedrijven op laagspanning telt het gemiddelde van de maandpieken van de laatste twaalf maanden, met een minimum van 2,5 kW. Een batterij die bijspringt op piekmomenten, verlaagt die piek. Lees meer over het capaciteitstarief.
  • Eigen zonnestroom bewaren. In plaats van uw overschot aan een lage prijs te injecteren, gebruikt u het later zelf.

Een batterij verliest ook energie. Van elke 100 kWh die erin gaat, komt er ongeveer 88 kWh weer uit. Dat geldt wanneer ze in twee uur laadt en in twee uur ontlaadt. Gaat het trager, over vier uur, dan is dat ongeveer 90 kWh.

Twee echte dagen

Op maandag 9 november 2026 kostte stroom 's nachts ongeveer 223 EUR/MWh en in de vroege avond ongeveer 547 EUR/MWh. Op maandag 26 oktober was de nacht heel goedkoop (24 EUR/MWh) en de ochtend duur (294 EUR/MWh).

Twee grafieken van de kwartierprijs op een extreme dag, met het laadblok en het gebruiksblok van een batterij. Maandag 9 november 2026: laden van 02:45 tot 04:45 aan gemiddeld 223 EUR/MWh, gebruiken van 17:15 tot 19:15 aan gemiddeld 547. Maandag 26 oktober 2026: laden vanaf 02:15 aan gemiddeld 24, gebruiken vanaf 08:00 aan gemiddeld 294 EUR/MWh.
Bron: Energy-Charts (Fraunhofer ISE), kwartierprijzen dagmarkt België. Berekening: InduBa. Belgische tijd. 600 EUR/MWh = 60 cent/kWh.

Dit zijn twee uitzonderlijke dagen. Daarom tonen wij hieronder ook een gemiddelde dag van dit najaar en van vorig najaar.

Het verschil tussen goedkoop en duur

De tabel toont de gemiddelde prijs in de goedkoopste twee uur van de dag en in de duurste twee uur later op die dag, in EUR/MWh.

DagGoedkoopDuurVerschil
9 nov 2026 (extreem)223547324
26 okt 2026 (extreem)24294270
Gemiddelde dag 2026157301144
Gemiddelde dag 20254311572

Op een gemiddelde dag is het verschil dit najaar ongeveer twee keer zo groot als vorig najaar. Met dat verschil werkt een batterij.

Waarom wij geen besparing voorrekenen

In dit artikel staat geen bedrag dat een batterij bespaart. Dat doen wij bewust niet. Elk bedrijf is anders:

  • hoeveel stroom u verbruikt;
  • op welke momenten u die verbruikt;
  • hoe hoog uw pieken zijn;
  • of u zonnepanelen hebt, en hoeveel stroom u injecteert;
  • welk contract en welke aansluiting u hebt.

Een gemiddelde zegt daarom niets over uw bedrijf. Alleen een simulatie op uw eigen kwartiercijfers toont wat een batterij bij u oplevert. Soms is dat veel. Soms is het te weinig, en dan zeggen wij dat ook: ongeveer 4 op 10 aanvragen raden wij af.

Laat uw verbruik gratis doorrekenen. U hebt de simulatie binnen 3 werkdagen.

Waar een batterij niet helpt

  • Met een vast contract. U betaalt dan elk uur dezelfde prijs. Er valt niets te verschuiven. De batterij kan wel nog uw piek verlagen en uw zonnestroom bewaren.
  • Op vlakke dagen. Is het verschil tussen het goedkoopste en het duurste blok klein, dan weegt het verlies zwaarder.
  • Tegen het verlies zelf. Elke kWh die verloren gaat, hebt u wel gekocht.

Wat brengt de winter?

Wij doen geen voorspelling. Dit zijn de zaken die de prijs mee bepalen:

  • De gasprijs. Die hangt af van de aanvoer van LNG en van de vraag in Europa en Azië.
  • De gasvoorraad. Op 9 november 2026 was de Europese opslag voor 72,0 procent gevuld.
  • Het weer. Kou verhoogt de vraag naar gas en stroom. Wind verlaagt de stroomprijs.
  • De kerncentrales. Sinds 1 november zijn Doel 4 en Tihange 3 allebei opnieuw in dienst. Ook de beschikbaarheid van de Franse centrales telt mee.

De dagmarktprijs van vandaag volgt u op onze pagina met de EPEX-prijzen.

Hoe we vergeleken

  • Periodes: 14 oktober tot 11 november 2026, 15 oktober tot 12 november 2025 en 16 oktober tot 13 november 2024. Elke periode telt 29 dagen en begint op een woensdag.
  • Prijs: de Belgische dagmarktprijs van EPEX SPOT, opgehaald via Energy-Charts van Fraunhofer ISE.
  • Tijd: Belgische tijd, met de overgang naar wintertijd in elke periode.
  • Uren: sinds 1 oktober 2025 is er een prijs per kwartier. Wij maakten daar eerst uurgemiddelden van, zodat de drie jaren vergelijkbaar zijn.
  • Goedkoop en duur blok: per dag het blok van twee uur om te laden en het latere blok van twee uur om te gebruiken die samen het grootste verschil geven, bij een rendement van 88 procent. De gemiddelde dag is het gemiddelde van de 29 dagen.
  • Gas en CO2: gemiddelde van de dagelijkse slotkoersen (gas) en van de veilingprijzen (CO2) in elke periode.

Woordenlijst

  • EPEX SPOT: de beurs waar stroom voor de volgende dag wordt verhandeld.
  • Belpex: de oude naam van de Belgische stroombeurs. Staat nog in veel contracten.
  • Dagmarktprijs: de prijs waaraan stroom voor de volgende dag wordt verhandeld. In het Engels: day-ahead.
  • MWh: megawattuur. Eén MWh is 1.000 kWh.
  • TTF: de Nederlandse gasbeurs. Haar prijs is de referentie voor gas in Europa.
  • LNG: vloeibaar aardgas, dat per schip wordt aangevoerd.
  • CO2-rechten: een centrale die CO2 uitstoot, moet voor elke ton een recht kopen.
  • Merit order: de volgorde waarin centrales worden ingezet, van goedkoop naar duur.
  • Dynamisch contract: een contract waarbij uw prijs elk uur of elk kwartier de marktprijs volgt.
  • Energiekost: het deel van uw factuur dat naar uw leverancier gaat.
  • WKK: warmtekrachtkoppeling, een installatie die tegelijk warmte en stroom maakt.
  • Capaciteitstarief: het deel van de nettarieven dat afhangt van uw hoogste kwartierpiek.
  • Rendement: het deel van de geladen energie dat een batterij weer afgeeft.

Bronnen

Wat doet een batterij voor uw bedrijf?

De markt is duurder en grilliger dan vorig jaar. Dat maakt een batterij meer waard, maar niet voor elk bedrijf even veel. Wij rekenen het door op uw eigen kwartiercijfers: uw afname, uw injectie en uw pieken. Dat is gratis, en u hebt het resultaat binnen 3 werkdagen. U ziet wat een batterij bij u doet, en ook wanneer ze niet zinvol is.

Stuur uw kwartiercijfers door, bekijk eerst zelf uw pieken of neem contact op.

Resultaat boven omzet.

InduBa

InduBa

Industriële batterijsystemen op maat

Meer over InduBa →

Benieuwd wat een batterij voor uw bedrijf oplevert?

Stuur uw Fluvius-kwartierdata. Wij berekenen het binnen 3 werkdagen, gratis en vrijblijvend.